In juli 2010 stuurden 5 Antwerpenaars een bezwaarschrift naar het Antwerps college van burgemeester en schepenen i.v.m. de geplande sloop van de drie historische hangars ter hoogte van de wijk Sint Andries en de mogelijke kap van 163 lindebomen langsheen de kaaien. Deze sloop van de loodsen en kap van de bomen kadert in de geplande grootse heraanleg van de Scheldekaaien. Het gedeelte van de Scheldekaaien gelegen van de wijk Sint Andries tot en met het Zuid wordt als eerste aangepakt. Er komt een dijk, en dus geen mobiele waterkering, waardoor de bestaande kaaien volledig van uitzicht veranderd worden.
Onderstaand vindt u de volledige tekst van het bezwaarschrift, dat positief geschreven is en suggesties doet aan het stadsbestuur over hoe dit historisch maritiem erfgoed creatief kan gebruikt worden. Zeker niet zomaar slopen is de boodschap. Maar het resultaat van onze positieve boodschap was dat we door GVA direct aangevallen werden en als een piepklein groepje van mensen die moeilijk doen worden afgeschilderd. Piepklein? Ondertussen telt onze facebook groep speciaal voor de drie met sloop bedreigde loodsen of hangars al bijna 3000 leden: http://www.facebook.com/pages/Red-de-drie-historische-hangars-aan-de-Scheldekaaien-in-Sint-Andries/133460486690499
Aan het College van Burgemeester en Schepenen van de stad Antwerpen
Aan de districtsraad van het district Antwerpen
Aan Stadsplanning
Aan de Ombudsvrouw van de stad Antwerpen
Geachten,
Op vrijdag 3 juni 201 nam het college van burgemeester en schepenen een aantal beslissingen betreffende de heraanleg van de Scheldekaaien ter hoogte van de wijk Sint Andries.
Zoals voorzien kan hier binnen 60 dagen van de beslissing bezwaar tegen aangetekend worden. Bij dezen wensen ondergetekenden, inwoners van Antwerpen, dit ook te doen. Meer bepaald wensen ondergetekenden bezwaar in te dienen tegen de beslissingen van het stadsbestuur om 1. de bestaande bomenrijen langsheen de kaaien ter hoogte van Sint Andries te verwijderen, en 2. de historische havenloodsen ter hoogte van Sint Andries af te breken.
Op de ATV zending gewijd aan deze beslissingen, werden zowel de bestaande lindebomen als de loodsen als zogenaamde “obstakels” en “barrières” bestempeld. http://www.youtube.com/watch?v=M7mRBBg53Ig
Wij citeren ook uit het collegebesluit van 3 juni 2010:
Begin citaten:
“Zowel conceptueel als pragmatisch is er in het schetsontwerp geen ruimte voor de drie bestaande hangars. Qua ruimtebeleving staan de hangars een grote aaneengesloten open ruimte aan het water in de weg. Qua grootte en positie zijn de hangars niet te verenigen met een dijklichaam als waterkering. In de adviezen en tijdens de participatie wordt dit principe vrijwel bevestigd. Er wordt wel gesuggereerd om kleinere overdekte ruimtes in het ontwerp te voorzien door hergebruik van segmenten van de huidige hangars. Het college bevestigt het schetsontwerp en beslist om de drie bestaande hangars in deze deelzone af te breken. De gedemonteerde stukken zullen niet gestockeerd worden. Er dient onderzocht te worden wat er met de gedemonteerde stukken zal gebeuren bij moment van afbraak.”
“Behoud bestaande bomenrijen niet prioritair:
In het schetsontwerp wordt voorgesteld de twee bomenrijen in het bestaande wegprofiel te
behouden. In het advies van de stedelijke dienst Openbaar domein wordt de vraag gesteld of de kwaliteit van de bestaande bomen hoog genoeg is voor behoud. Tijdens de vergadering van de Gecoro werd aangehaald dat de bestaande bomen geen barrière mogen vormen voor het zicht vanuit de zijstraten. Vanuit de participatie wordt enerzijds aangehaald dat men de bomen zo lang mogelijk wil behouden; anderzijds mogen ze de toekomstige heraanleg niet hypothekeren.
Het college beslist dat het behoud van de bestaande bomenrijen niet prioritair is. De bestaande
bomenrijen dienen geëvalueerd te worden op basis van een aantal ruimtelijke en technische
overwegingen:
- optimaliseren van zichtassen vanuit de wijk naar de Schelde;
- vermijden van een te sterke lineariteit in het wegprofiel
- relatie tot de nieuwe bomen in de aan de waterkering gekoppelde verblijfsplekken;
- intensiviteit van het onderhoud;
- toegankelijkheid van het gevelfront voor de brandweer;
- overlevingskans tijdens de werffase;
- een volwaardige tijdelijke oplossing voor de reservatiestrook voor de tram ter hoogte van
het Zuid.”
Einde citaten.
Als Antwerpenaars dienen wij bezwaar in tegen deze beslissingen en verzoeken wij het stadsbestuur op deze beslissingen terug te komen, en wel om volgende redenen:
I. Ons bezwaar tegen de geplande kap bestaande bomenrijen Scheldekaaien:
1.Wij vinden het problematisch dat het stadsbestuur de lindebomen als “obstakels” bestempelt. Er is door heel wat burgergroepen al meermaals gewezen op het slinkende aantal bomen in de Antwerpse binnenstad. Bomen zijn geen obstakels, maar geven een belangrijke meerwaarde aan inwoners van een druk bevolkte en door verkeer vervuilde stad als Antwerpen: a. luchtzuivering, in een met verkeer belastte stad; b. lawaaibuffer, tegen lawaai van verkeer of evenementen; c. buffer tegen wind (belangrijk voor fietsers); d. schaduw en afkoeling, een belangrijke component bij de wetenschappelijk vastgestelde opwarming van de aarde, die ook naar België en Antwerpen steeds hetere zomers brengt; e. esthetische component, verfraaiing van steen door groen.
2. Het stadsbestuur stelt dat het een “wandelboulevard” wil aanleggen ter hoogte van Sint Andries. Maar een wandelboulevard zonder voldoende bomen is een contradictio in terminis. Dat tonen ons de vele voorbeelden van zulke wandelboulevards in het buitenland. In andere belangrijke havensteden in Europa, we vermelden slechts Londen en Keulen, staan er imposante bomenrijen langsheen de wandelboulevards, precies om hogernoemde redenen. Tijdens de recente hittegolf in West Europa, boden bv. de hoogstammige bomen langsheen de Rijn in Keulen, afkoelende schaduw aan de toeristen langsheen die Rijn. Het bestaande kaaienplan vermeldt wel sporadisch verspreide bomen aan de kaaien, maar vele Antwerpenaars vinden dat de stad Antwerpen de neiging heeft om in het algemeen te weinig aantallen bomen aan te planten en te veel bestaande bomen weg te doen. Of als er inplantingen zijn gaat het dikwijls om zeer jonge bomen of bomen die zeer traag groeien (zie bv. rond punt Belgiëlei).
Ons voorstel
: in plaats van de bestaande lindebomen om te hakken, kunnen deze, zoals destijds bij de heraanleg van de Leien, tijdelijk verwijderd worden en mogelijk terug ingeplant na heraanleg. Mogelijk zieke exemplaren kunnen daarbij vervangen worden door gezonde nieuwe aanplantingen. In ieder geval vinden wij het als Antwerpenaars essentieel dat er bij de aanleg van de wandelboulevard voor voldoende schaduwrijke bomen langsheen de paden gezorgd wordt. En dat de lindebomen niet zo maar vernield en omgehakt worden. We wijzen verder ook op het gebrek aan bomen in de binnenstad langsheen de kaaien. Reden te meer daarom om niet zuinig te zijn met de inplanting van bomen en de bestaande lindebomen niet als “obstakels” te beschouwen.II. Ons bezwaar tegen de geplande afbraak van de historische hangars ter hoogte van Sint Andries:
De hangars zijn onderdeel van het maritiem erfgoed aan de Scheldekaaien. Het stadsbestuur wenst ter hoogte van wijk Sint Andries een open ruimte te creëren die voor evenementen zou gebruikt worden. Daarbij beschouwt het stadsbestuur de hangars als obstakels die in de weg zouden staan van de te realizeren evenementen en suggereert het stadsbestuur dat ook de Antwerpse inwoners deze hangars weg willen. Evenwel hebben zeer vele bewoners bij de inspraakmomenten uitdrukkelijk te kennen gegeven dat zij deze visie van het stadsbestuur aangaande de hangars niet delen. Werd hun kritiek wel gehoord? Bovendien is het zo dat nog voor de inspraakmomenten gehouden werden, de idee al gelanceerd werd dat het gros van de loodsen in de weg zou staan. Nochtans hebben leden uit de erfgoed wereld en behoeders van het Watererfgoed duidelijk gesteld dat het onwenselijk zou zijn dat het watererfgoed langsheen de kaaien grotendeels verdwijnt. We verwijzen hier slechts naar het boek over Antwerpen als havenicoon van Eric van Hooydonk. Verder hebben heel wat binnen-en buitenlandse toeristen bezwaren tegen het verwijderen van de hangars. Het is ook onbegrijpelijk dat het stadsbestuur deze en andere typische kenmerken van de historische haven wil verwijderen, precies op het moment dat men het Red Star Line museum wil openen en vooral Amerikaanse toeristen wil aantrekken: waarom de historische “look” van de Antwerpse havenstad juist nu bijna volledig uitvegen, terwijl de loodsen getuigen van de immigranten die naar Amerika verscheepten en van de havennijverheid? Dit lijkt ons het tegendeel van logisch. Het stadsbestuur voorziet wel het behoud van twee symbolische loodsen, maar dat vinden wij niet voldoende. Verder kreeg ook een GVA artikel over de hangars een hoog aantal verontwaardige reacties (http://www.gva.be/dossiers/kaaien/historische-hangars-verdwijnen-aan-scheldekaaien.aspx?cmt=all) en is er een snelgroeiende Facebook groep die 3 dagen geleden gestart is: http://www.facebook.com/pages/Red-de-drie-historische-hangars-aan-de-Scheldekaaien-in-Sint-Andries/133460486690499
Ons voorstel
: wij verzoeken het stadsbestuur deze hangars niet te beschouwen als obstakels, maar als maritiem erfgoed aan de kaaien met een ontegensprekelijke historische, culturele en toeristische meerwaarde. De hangars zijn integreerbaar in een heraanleg van de kaaien. Zij zijn onmisbaar onderdeel van het toekomstige Red Star Line museum, waarmee Antwerpen toeristen naar de havenstad wil brengen. Wij verstaan bovendien niet waarom de hangars niet op de heraangelegde kaaien ter hoogte van Sint Andries zouden passen, maar een circustent wel (zie foto’s Heraanleg Kaaien). Verder zijn er heel wat simulatie foto’s van de heraanleg van de kaaien, die vrij grote oppervlakten tonen, waarop er plaats lijkt te zijn voor hangars. Indien het zo is dat deze hangars niet allemaal specifiek passen op het dijklichaam, probeer ze dan elders op diezelfde kaaien te integreren. Het kan niet zo zijn dat er op een afstand van 7 tot 8 kilometer geen plaats zou zijn voor een fraai aantal van deze historische ikonen. Om het stadsbestuur te helpen zijn Antwerpse burgers momenteel aan het werk suggesties te doen over hoe deze hangars hergebruikt kunnen worden. Enkele voorbeelden: annex van het Red Star Line Museum voor exposities op de kaaien; schuilplaats bij slecht weer; onderdeel van Flandria of een cruise terminal; overdekte plek voor activiteiten; plek voor het vertonen van filmen aan de kaaien; loodsen geintegreerd in de horeca zaken die de stad aan de kaaien plant, in plaats van de volledige nieuwbouw van horecazaken, , enz. http://www.facebook.com/pages/Red-de-drie-historische-hangars-aan-de-Scheldekaaien-in-Sint-Andries/133460486690499
Bij dezen verzoeken wij het stadsbestuur dan ook terug te komen op de beslissingen betreffende de bestaande bomenrijen en drie historisch hangars ter hoogte van Sint Andries, genomen op 3 juni 2010, en onze bezwaren als ontvankelijk te verklaren.
Hoogachtend,
Ondergetekenden,Hugo Danckaert, Antwerpen
Ivan Derycke, Antwerpen
Bea Hanssen, Antwerpen
Ria Verschaeren, Antwerpen
Guido Verbeke, Antwerpen
