RIP de historische Hortiflora van het Nachtegalenpark

Bloemenperken, historische Rubenstuin, Dodoenstuin en moestuin verdwijnen uit het Nachtegalenpark

Voor foto’s van de Hortiflora, ga direkt naar deze link: http://onzehortiflora.wordpress.com/

Zopas opende een prestigieuze tentoonstelling over Rubens als architect in het Rubenshuis. Tegelijk verdwijnen in het historische Nachtegalenpark van Antwerpen grote delen van de historische bloementuin, de Hortiflora (3,3 ha. groot), met daarin o.a. de prachtige Rubenstuin (Hortis Rubenianus), de Dodoenstuin (die reeds is omgespit, alleen de hagen staan er nog), en een didactische moestuin voor schoolkinderen.

Waarom verdwijnen delen van de historische Hortiflora? Waarom worden delen van deze grote bloementuin momenteel omgespit?

Het Antwerpse stadsbestuur beslistte het Middelheimmuseum uit te breiden en was daarvoor op zoek naar geschikte gronden. Men besloot hiervoor de reeds bestaande Hortiflora uit het Nachtegalenpark te nemen.  Het stuk Nachtegalenpark genaamd de Hortiflora blijft liggen, maar wordt onderdeel van het museum, het beeldenpark van het Middelheim. Daarvoor worden momenteel grote delen van de historische Hortiflora verwijderd en veranderd in gazon.

Om meteen ons eigen standpunt te verduidelijken: wij juichen de uitbreiding van het Middelheim museum toe.  Verder kijken we uit naar de plannen van het stadsbestuur om in de Hortiflora bomenkunstwerken van belangrijke kunstenaars als Jan Fabre en Ai Wei Wei tentoon te stellen.  En we denken dat het paviljoen van Robbrecht & Daem een verrijking zal zijn. M.a.w. wij hebben hoegenaamd niets tegen de uitbreiding van het Middelheim of de kunstenaars die er zullen komen.  Verder hebben we ook goede hoop dat we via onze actie en kritiek publieke druk kunnen uitoefenen zodat er hopelijk ook in de toekomstige uitbreiding weer bloemen zullen staan en er aan voorlichting over biodiversiteit zal gedaan worden.

Waar hebben we dan wel specifiek kritiek op?

Op de beslissing van het stadsbestuur om de bestaande Hortiflora op te offeren en de Hortiflora te kiezen als uitbreidingsterrein voor het Middelheim.  Was dat echt nodig? Waren er geen andere grondstukken in de buurt van het Middelheim om het museum uit te breiden? Verder hebben we ook kritiek op de bewering van het stadsbestuur verleden jaar, dat er niet aan de bestaande bomen en bloemen geraakt zal worden. In een krantenartikel in het Nieuwsblad uit 2010 zegt het stadsbestuur: “ ‘De bloemen en planten blijven natuurlijk behouden.”  (http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=KI2T75LF).

Niets blijkt minder waar te zijn.

We leggen hieronder verder uit wat het belang van de historische Hortiflora, de Rubenstuin, en de Dodoesntuin is, die nu definitief verdwijnen.

Foto 1.- Op bovenstaande foto ziet u een deeltje van de nog bestaande Rubenstuin, met arduinen vijvertje, fonteinen en prieeltjes, kleurrijke bloemen. Deze Rubenstuin zal zoals de Dodoenstuin verdwijnen en wordt momenteel beetje bij beetje omgespit om er gazon van te maken.

Wat is er gebeurd?

Het stadsbestuur heeft recent de Hortiflora overgeheveld van de groendienst naar het departement cultuur. Momenteel, terwijl we dit schrijven, worden grote delen van de bloemenbeplanting van de Hortiflora stuksgewijze omgespit en verwijderd.  Uit prachtige bloemenperken worden de planten en bloemen weggehaald, de perken worden omgespit, en er wordt gras, gazon, gezaaid.  Er zullen ook binnenkort een hele rij statige grote gezonde bomen gerooid worden, omdat de verdwenen Hortiflora onderdeel van het Middelheim museum wordt dat maandags toe is. Er komt daarvoor een grote afsperring rond de voormalige Hortiflora en er staat voor die afsperring een ganse rij statige monumentale bomen in de weg. Dus zullen deze statige en gezonde bomen gerooid worden.

Waarom is de bestaande Hortiflora belangrijk?

De beslissing van het stadsbestuur is onbegrijpelijk.  De Hortiflora biedt namelijk een grote verzameling zeldzame en/of kleurrijke bomen, planten en bloemen en heeft ook twee historisch aangelegde tuinen, ter ere van P. P. Rubens en ter ere van de wereldvermaarde 16de-eeuwse Vlaamse plantkundige Dodoens.   De Dodoenstuin was één van drie Dodoenstuinen in de provincie Antwerpen, zodat er nu nog maar twee overschieten. Er is in de Hortiflora ook een moestuin met eerder zeldzame of minder bekende groenten zoals warmoes. Schoolkinderen bezochten de moestuin en konden er met de rijkdom aan groenten konden kennismaken.  Kortom, van in de jaren 60 heeft de Hortiflora als concept steeds een didactische functie gehad.  Doel was de burger kennis te laten maken met de diversiteit van bloemen, planten, bomen.  In een tijdperk waarin de biodiversiteit en de natuur bedreigd zijn, was deze bloementuin ideaal geweest om hier aan voorlichting te doen over welke bloemen je kan planten in je tuin of hof. Hoe je meer bijen en vlinders kan aantrekken. Waarom hier een museum maken, als er zo’n nood aan bloemen is in Antwerpen en zo’n nood aan voorlichting over biodiversiteit?

Inderdaad de Hortiflora is momenteel één van de weinig resterende grote bloemenperken in de historische Antwerpse parken. Antwerpen is geen stad meer gekend voor zijn weelde aan bloemen (buiten de historische rozentuin in het Rivierenhof, het historische bloemenperk in het Albertpark, en de historische botanische tuin in de Leopoldstraat).  We hebben ook al elders kritiek geuit op hoe het verwijderen van bloesembomen, m.n. Japanse kerselaars, in vele wijken in het Antwerpse.  En we herinneren ons dat niet zo lang geleden het bloemenperk op het Astridplein (hier stonden 20 000 begonia”s) verwijderd werd. Wie regelmatig buitenlandse natuurprogramma’s kijkt, weet dat bijen, vlinders en andere insecten bedreigd zijn, o.m. door het verdwijnen van bloemen, hun natuurlijke habitat. Bijen en vlinders zijn essentieel, want ook verantwoordelijk voor de bevruchting van vele bloemen en bloesems. In de Hortiflora staan momenteel bijenkorven opgesteld, maar de bloemen die bij die korven horen en die de bijen nodig hebben voor de productie van honing, worden momenteel weggehaald.

We voegen eraan toe dat dit geen beslissing is van de Groendienst, maar dat het om een bestuursbeslissing van het stadsbestuur gaat.

Waarom wordt er niet duidelijk gecommuniceerd?

Even spijtig is dat het stadsbestuur geen klare taal spreekt over het verdwijnen van de Hortiflora en dat niemand van de omwonenden en joggers die we spraken op de hoogte scheen te zijn van de verdwijning van dit historische bloemenpark. Er hangt dan ook geen gele Bekendmaking van de werken, zover we konden zien.  We vonden wel een plakkaat aan de ingang van het Nachtegalenpark tegenover het Middelheim museum, maar dat is zeer onduidelijk.  Op dat bord staat namelijk te lezen dat het gaat om “de integratie” van de “bloementuin” in het Middelheimmuseum.  Maar in werkelijkheid wordt de huidige bloementuin grotendeels weggehaald, en wordt er gazon gelegd. Verder komt er een omheining om de verdwenen Hortiflora die onderdeel van het betalende Middelheimpark wordt en zullen er gezonde bomen moeten sneuvelen voor die omheining.

Voor meer foto’s van de Hortiflora, ga direkt naar deze link: http://onzehortiflora.wordpress.com/

Advertenties

Welkom op de website van het beschermcomité SOS CULTUREEL ERFGOED VAN ANTWERPEN. Contact email adres: petitiesteen@gmail.com

steen

Prominent Antwerps modeontwerper Dries van Noten hekelt het beleid erfgoed in Antwerpen in een speech die hij gaf nav een prijsuitreiking van Voka, Kamer van Koophandel. Aldus een krantenartikel dat in de Standaard en het Nieuwsblad verscheen, 15 mei 2009:

“De gelauwerde zelf (Dries van Noten) uitte in zijn speech vooral zijn bezorgdheid over de toekomst van Antwerpen: ‘Aan buitenlandse journalisten leg ik uit dat ik een fiere Antwerpenaar ben, maar ook een bezorgde. Bezorgd om wat gebeurt met de stad, met ons erfgoed, met de charme en authenticiteit. Ik heb niets tegen vernieuwing, integendeel, maar veel karakter verdwijnt om vervangen te worden door oppervlakkige spektakelarchitectuur. Er zou bijvoorbeeld meer respect kunnen zijn voor de 19de- en 20ste-eeuwse meesterwerken zoals het stadspark, het museum Smidt van Gelder, Huize Herbosch, het goederenstation Noord, of ook kleine dingen zoals mooie bestrating of onze winkelpuien…. Bij het ontwerpen van mijn collecties werk ik altijd met veel respect voor het verleden, niet uit nostalgie, maar duidelijk met de toekomst voor ogen. Het zou fijn zijn te zien dat Antwerpen zijn charme behoudt, en dat we er trots op kunnen blijven.’

http://www.nieuwsblad.be/Article/Detail.aspx?articleID=TO2AB9MM&utm_source=newsletter&utm_medium=text&utm_campaign=regionewsletters&utm_content=regio_artikel

**************************************

Vers van de pers: Knack artikel over “Afbraak in Antwerpen”:

http://www.knack.be/nieuws/belgie/de-slooplijst-van–t-stad/site72-section24-article29266.html?&redir=www

Welkom op SOS CULTUREEL ERFGOED ANTWERPEN!

U bent beland op een nieuw webstekje dat het beheer van het cultureel erfgoed in de stad Antwerpen ter publieke discussie wil stellen.  De website wil daarbij tegelijkertijd inspraak geven aan Antwerpenaars die, net zoals het beschermcomité, bezorgd zijn door het tempo waarin belangrijke delen van ons aller Antwerps cultureel erfgoed gesloopt, gesloten, “wegvernieuwd,” verkocht, verhuurd, of op een andere manier verdwijnen of ontoegankelijk worden gemaakt. Cultureel erfgoed dient behouden en publiekelijk toegankelijk te blijven voor alle burgers van een stad als Antwerpen.

Deze website documenteert de geplande sloop of ingrijpende omfunctionering van erfgoed, in de hoop dat sommige van deze plannen nog verijdeld kunnen worden. De website documenteert daarnaast ook de “grote uitverkoop” van  publiek Antwerps onroerend erfgoed (met publiek bedoelen we openbare gebouwen die eigenlijk van alle Sinjoren zijn en slechts door het stadsbestuur beheerd worden, in naam van die Sinjoren).

Verscheidene waardevolle gebouwen, die momenteel nog in handen zijn van het Stadsbestuur (maar eigenlijk eigendom zijn van “alle Antwerpenaren”), zijn bedreigd, want staan op de lijst om in de toekomst mogelijk aan particulieren  verhuurd (het Steen) of verkocht (den Boogkeers, het Volkskunde Museum) te worden.  Met de geplande verhuis van de stadsdiensten naar “den Bell” komen meerdere waardevolle gebouwen vrij en riskeren ook zij mogelijk verkocht of verhuurd te worden.

Daarnaast zijn er nog een aantal gebouwen die niet goed onderhouden worden, zoals de zeer waardevolle Oude Beurs in de Hofstraat of het Stadspaleis op den Oudaen, waar ook weer stadsdiensten zetelen.  Voor beter onderhoud van deze gebouwen blijkt er geen geld te zijn, maar toch werd er nog maar pas 2,5 miljoen euro opzij gezet voor de nodeloze heraanleg van het historische Stadspark, waarvoor het stadsbestuur een  “toparchitect” wil engageren. Het zo goed als verdwenen historische Astridplein moet deze lente weer eens heraangelegd worden, nadat bleek dat het moderne ontwerp dat de mooie historische aanleg van dit belle epoque plein verving, niet voldoet.   En toch beweert het Stadsbestuur op haar website dat het Astridplein “weer de “grandeur” van vroeger uitstraalt.”

Het gebrek aan echte inspraak dat de modale Sinjoor krijgt bij vele van deze ingrijpende ontwikkelingen die het Antwerps cultureel erfgoed betreffen is daarbij dikwijls schrijnend.  Tekenend, bijvoorbeeld, is de geplande nodeloze heraanleg van het historische Stadspark, een beslissing die het stadsbestuur over de hoofden van de Antwerpenaars nam, zonder hen eerst te consulteren, en zonder te willen vaststellen, dat er geen draagvlak is bij de bevolking.  Ook de sluiting van het Steen stuitte bij grote groepen van Antwerpenaars op ongeloof, en nog meer de persberichten dat het stadsbestuur ons enige middeleeuws gebouw in concessie wil geven, mogelijk aan Studio 100.

Deze website wil mogelijkheid tot meer inspraak geven, en u kan dan ook uw reacties en ook suggesties geven op de pagina in de linker kolom hiernaast.

Tot slot: het beschermcomité verwerpt de idee dat mensen die voor het behoud van erfgoed ijveren automatisch conservatief, reactionair, nostalgici e.d. zijn. Integendeel, wij pleiten voor een betere en meer verantwoorde visie inzake stadsvernieuwing.  Antwerpen dient een stad te zijn waar, zoals in tal van andere Europese steden, cultureel erfgoed en nieuwe architectuur naast elkaar bestaan, en niet ten koste van elkaar.

*******************************

De Laatste Dagen van het Steen

Teken de petitie voor het Steen:

http://www.ipetitions.com/petition/Steen

steen-doorgang1

Foto getrokken in het Steen, 27 december 08, één dag voor definitieve sluiting. Slechts een klein gedeelte van de permanente collectie is toegankelijk voor het publiek dat massaal komt om afscheid te nemen van dit belangrijk museum en monument.

Symbolisch voor wat er mis is met het beheer van belangrijk cutlureerl erfgoed in Antwerpen is het lot van het Steen. De foto hierboven “Geen doorgang” werd genomen tijdens de laatste dagen van het Steen, ons oudste en enige overblijvende middeleeuws bouwwerk, dat ook decennia lang ons Nationaal Scheepvaart Museum was.   Tijdens de laatste dagen van het Steen, december 2008, waren al grote delen van het museum afgesloten en stonden er overal bordjes “geen doorgang” voor afgesloten ruimtes, als prelude op de volledige ontoegankelijkheid van het gebouw die nu dus een feit is.

Volgens berichten in de pers, is het Steen nu in het beheer van de Jeugddienst en wil men er misschien een “sprookjeskasteel” of een kinder- jeugd leercentrum van maken.   Van bronnen horen we ook dat er gespeeld wordt met de idee het Steen in concessie te geven aan Studio 100. Dit gerucht steekt steeds weer de kop op, ook in kranten als de Standaard.

Hoe het ook zij, vast staat  dat

1. het Stadsbestuur het Steen, een  belangrijk uniek publiek gebouw dat altijd vrij toegankelijk was voor alle Sinjoren, alle toeristen, in consessie gaat geven, dus verhuren, zodat het in handen komt van een firma of bedrijf dat het kan uitbaten (vgl. de Handelsbeurs die verkocht werd om er een 5 sterrenhotel van te maken);

 2. het Steen momenteel beheerd wordt door de Jeugddienst van de Stad Antwerpen (net zoals het 17de eeuws Stadspaleis, op den Oudaen); en niet door de Schepen van Cultuur, wat toch uiterst merkwaardig is voor het oudste en enige middeleeuwse gebouw van de Stad Antwerpen;

 3. het Steen van binnen helemaal zal moeten afgeschut worden voor de veiligheid van de spelende kinderen, aldus bronnen.

Het Steen van binnen afschutten?

Is het mogelijk dat het Stadsbestuur er niet van op de hoogte is dat het middeleeuwse en renaissance interieur van het Steen onvervangbaar, uniek en extreem waardevol is?  Dat staat nochthans in de meeste gidsen en reisboeken over de Stad Antwerpen.  Bovendien hebben de meeste schouwen, het halfverheven beeldhouwwerk, en andere delen van het interieur duidelijk inventarisatie nummers die er dus ook op duiden dat het hier om museumstukken gaat.

Tijdens de laatste dagen van het Steen maakten we foto’s van het waardevolle beeldhouwwerk en houtsnijwerk in Vlaamse 17de eeuwse stijl.  We trokken ook foto’s van de glasramen, de architectuur, de balken.

schouw

plafond

Meer foto’s op de link hiernaast in de linker kolom

 Is het mogelijk dat het Antwerps stadsbestuur dit waardevol interieur met schuttingen en spaanplaten gaat afdekken?

Ja, het is mogelijk.

Het Stadsbestuur deed dit al voor de tentoonstelling Red Star Line.   De ornamentale schouw van de belangrijke raadkamer was gewoon afgedekt met schuttingen en panelen, zoals te zien op deze foto:

schutting

De antieke tegelvloer is nog te zien, maar de ornamentale 17de eeuwse schouw is verborgen achter de schutting. En waar het bijhorende interieur van de raadskamer naar toe is? Waarschijnlijk een depot….Een voorproefje dus van hoe het Steen met afschuttingen er in de toekomst zou kunnen uitzien.

https://beschermcultureelerfgoedantwerpen.wordpress.com/scheldekaaien/

Monumentaal schilderij “Rede van Antwerpen” door Robert Mols zwaar beschadigd in Antwerps MAS na val

Het schilderij dat zwaar beschadigd werd is het monumentale panorama schilderij van Antwerps schilder Robert Mols, genaamd “De rede van Antwerpen,” afmetingen 10 bij 3 meter.  Het schilderij viel op een antieke fiets die in de buurt van het doek stond.

De vraag die gesteld kan worden is of er geen problemen zijn met de bevestiging en opstelling van objecten in het MAS? Al eerder merkten we op dat in sommige zalen te veel objecten “samengepropt” werden, waardoor bezoekers niet zelden ook onwillekeurig tegen objecten stompen of stoten.  Bij de opening van het MAS konden we zelfs  vaststellen dat een skulptuur met een luide knal omviel tijdens ons bezoek.  Verder werd ook niet zo lang geleden, eind mei 2011, een zeldzame kruithoorn gestolen, mogelijkerwijze door de niet voldoende beveiligde opstelling van het object.

Op deze link ziet u een afbeelding van dit prachtige schilderij, dat voor de verhuis van het KMSKA naar het MAS nog uitvoerig gerestaureerd werd. In het KMSKA was het niet tentoongesteld maar hing het jarenlang verscholen achter een muur, werd ons gezegd.

http://museum.antwerpen.be/Derede.swf

Op deze foto’s ziet u de restaurateurs nog aan het werk in 2010 in het oude KMSKA dat nu toe is en in 2017 terug opengaat:

http://www.facebook.com/media/set/?set=a.10150165372320452.340205.85834865451&type=1

Bericht op de VRT over de grote winkelhaak in het doek:

http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/mediatheek/programmas/journaal/2.19695/2.19696/1.1211732

Beschermcomité zet zich in voor historische hangars en 163 lindebomen aan de Antwerpse Scheldekaaien

Nieuws: commotie om de historische hangars op de kaaien ter hoogte van Sint Andries en de 163 lindebomen, die de stad niet belangrijk vindt.

In juli 2010 dienden 5 Antwerpenaars een bezwaarschrift in tegen de geplande sloop van de historische loodsen en kap 163 lindebomen ter hoogte van de kaaien aan de wijk Sint Andries. Wij en het Beschermcomité Cultureel Erfgoed haalden daarmee uitgebreid de pers, maar in Gazet van Antwerpen verscheen een ad hominem opinie van journalist Lex Moolenaar getiteld “Brief aan hen die overal tegen zijn.” Lex Moolenaars opinie stuitte op kritiek in de vorm van lezersreacties, o.a. van Ivan Derycke, mede ondertekenaar van het bezwaarschrift, maar deze lezersreacties zijn ondertussen weggehaald van onder Moolenaars opinie die nog steeds op de site van Gazet van Antwerpen staat. Dat dit niet van democratische dialoog getuigt, hoeft niet verder aangetoond. Verder is het niet de eerste keer dat Gazet van Antwerpen negatief schrijft over het Beschermcomité Cultureel Erfgoed, want we werden al eerder beticht van conservatisme toen we ons voor het bedreigde historische Stadspark van Antwerpen inzetten.

Onderstaand is de brief die Bea Hanssen schreef als weerwoord op de opinie van Lex Moolenaar. Maar op de vraag twee weken geleden om dit weerwoord te publiceren in Gazet van Antwerpen bleef het stil…Dus wordt het weerwoord hier en op De Wereld Morgen gepubliceerd:

Weerwoord van Bea Hanssen op Lex Moolenaars “Brief aan hen die overal tegen zijn,” Gazet van Antwerpen. Met een kritiek op de dijk die aangelegd wordt ter hoogte van Sint Andries, en een pleidooi voor mobiele waterkering.

“Twee jaar geleden beslistte het stadsbestuur het boomrijke Stadspark door een hedendaags ontwerper volledig te laten heraanleggen, naar het model van Park Spoor Noord, en tegen een kostenplaatje van 2,5 miljoen euro. Weelderige bomen in dit historische Engelse wandelpark zouden moeten wijken om plaats te maken voor evenementen. Het Beschermcomité Cultureel Erfgoed Antwerpen werd in het leven geroepen om het park te redden. Zoals indertijd gewone burgers het nu zo geprezen Centraal Station van de sloop redden, zo konden wij door onze inzet het Stadspark vrijwaren, want het werd als erfgoed erkend. Schepen Ludo van Campenhout vertelde ons achteraf dat het stadsbestuur niet beseft had hoezeer de Antwerpenaars van het Stadspark hielden. Graag hadden we het hierbij gelaten, maar toen beslistten burgemeester en schepenen het populaire scheepvaartmuseum in het Steen te sluiten, het Steen aan derden te verhuren, mogelijk aan Plopsaland (zo stond er in de Standaard), om er een kinderkasteel van te maken. Uit een GVA poll bleek dat niet minder dan 91 procent onze kritiek op het Steen kinderkasteel steunde. Maak van het Steen een archeologisch museum, stelden we voor, want er liggen duizenden archeologische vondsten in de donkerte van de depots. “Er komt in Antwerpen geen archeologisch museum,” poneerde Schepen Philip Heylen.” “Zeg, wat hebben jullie eigenlijk tegen kinderen?” vroeg een ander prominent lid van het stadsbestuur ons.

Enkele weken geleden, dan, noemde het stadsbestuur op ATV de 163 lindebomen en historische hangars aan de kaaien ter hoogte van Sint Andries “obstakels,” “barrières” die in de weg stonden. We richtten een facebook groep op voor de hangars en kregen ook de steun van zowat 72 procent van de deelnemers aan een GVA poll. We stuurden een bezwaarschrift aan het stadsbestuur (dat op de blog van het beschermcomité te lezen is), met de vraag anders en creatiever na te denken over het weinige groen in de buurt en het belangrijk historisch maritiem erfgoed aan de kaaien. Waarom het weinige volgroeide groen in deze buurt en de hangars niet elders creatief inzetten, i. p. v. te kappen en ons aller maritiem erfgoed als ordinair “oud ijzer” te slopen? De stad beroept zich graag op de inspraakronde n. a. v. de heraanleg van de kaaien, maar al voor die inspraakronde van start ging bestempelden woordvoerders van het stadsbestuur delen van ons maritiem erfgoed als lastige obstakels, die in de weg stonden, en leek hun lot al bezegeld. Nochtans doen de hangars nu dienst tijdens de Zomer van Antwerpen en voor filmvertoningen. Voor een circustent zal er wel plaats zijn op de heraangelegde kaaien, zo tonen simulatiefoto’s, maar niet voor de drie historische hangars aan Sint Andries. En als het zo is dat de hangars niet volledig op het nieuwe dijklichaam aan St Andries passen, waarom ze dan niet elders ten dele integreren, bv. in de horeca gebouwen die het stadsbestuur sowieso op de kaaien wil bouwen. Waarom precies nu het historische decor van de Scheldekaaien drastisch veranderen, terwijl het Red Star Line Museum Amerikanen moet aantrekken wier voorouders met dit schip naar Amerika emigreerden? Is ons erfgoed “ouwe brol”, een obstakel, dat in de weg staat van stadsvernieuwing? En zullen bomen in de weg staan van de toekomstige evenementen die men op de kaaien wil organizeren?

In de opinie van GVA journalist Lex Moolenaar, “Brief aan hen die tegen alles zijn”, staat te lezen dat de historische loodsen inderdaad maar wat “verroeste hangars” zijn. Dat vele Antwerpenaars het niet met hem eens zijn, bewijst onze snelgroeiende facebook groep voor de drie historische hangars. (De facebook groep telt nu al meer leden dan het relatief gering aantal Antwerpenaars, zo’n 850tal, dat aan de bevragingen van de stad over de kaaien deelnam). In dezelfde opinie worden we voorts afgeschilderd als een klein “clubje” van mensen “dat wars is van elke vorm van stadsvernieuwing.” Ook toen we ons voor het Stadspark inzetten, werden we door een GVA journalist onterecht als “conservatief” afgeschilderd, als een ouderwetse groepje dat nodeloos op de rem ging staan. Nochtans zijn wij gewone alledaagse burgers, die zich positief en constructief inzetten voor hun stad, en wier mening gedragen wordt door grote segmenten van de Antwerpse bevolking. Fiere Sinjoren, die, helemaal niet tegen vooruitgang en stadsvernieuwing zijn, maar die zich aansluiten bij de Voka rede van Antwerps modeontwerper Dries van Nooten. Van Nooten stelde dat hij “bezorgd is om wat er gebeurt met de stad, met ons erfgoed, met de charme en authenticiteit. Ik heb niets tegen vernieuwing, integendeel, maar veel karakter verdwijnt om vervangen te worden door oppervlakkige spektakelarchitectuur.” “Maar mensen toch, Antwerpen is toch geen museum, Antwerpen moet vooruit, Antwerpen moet leven. Antwerpen is toch niet Bokrijk” wordt er dan gelachen. Zij die lachen vergeten daarbij dat een groot aantal prachtige erfgoed huizen uit de Vleeshuis buurt al een hele tijd in Bokrijk staan. Daarbij mogen we nog van geluk spreken dat ze nog overeind staan, want de Hippodroom, de Entrepot, het Noord- en Zuidstation, het historische Astridplein, de Compagnie Maritime Belge op de Meir (en we vergeten beslist nog een hele reeks andere gebouwen of monumenten), zijn allemaal gesloopt in naam van de “vooruitgang.” Als dit het beeld van vooruitgang is, hoe komt het dan dat hedendaagse, vooruitziende grootsteden in ons omringende landen blijkbaar beter met erfgoed en groen weten om te gaan? En dat het scheppen van leefruimte voor de toenemende bevolking in die landen niet gelijk is aan betonificatie en het volbouwen van bijna elke perceel beschikbare grond? Waarom in Antwerpen niet naar een beter evenwicht zoeken tussen erfgoed, groen en stadsvernieuwing: waarom het verleden niet beter integreren in stadsvernieuwing met het oog op de toekomst?

Wij geloven dat de burgers van Antwerpen het recht hebben om kritische vragen te blijven stellen aan het stadsbestuur en om meer inspraak te dingen. De steun die we krijgen van gewone Antwerpenaars toont dat vele Antwerpenaars ons gelijk geven en dat we vaak verwoorden wat Antwerpenaars denken. Zijn we verbaasd dat we bij gevestigde waarden op tegenstand en in enkele gevallen zelfs op gesmaal stuiten? Eigenlijk niet, al zouden we wensen dat het anders was. Toch kunnen we niet nalaten kritische vragen te stellen bij een aantal beslissingen die door onze beleidsmakers genomen worden. Daarom sluiten we af met volgende bedenkingen. Vanzelfsprekend steunen we volledig en volmondig de verbetering van de waterkering aan de Scheldekaaien. Die is inderdaad noodzakelijk “als we met z’n allen straks niet willen verzuipen in het Scheldewater.” Maar waarom, vragen we ons af, kiezen landen als Nederland en Duitsland in de bestrijding van toekomstige wateroverlast en overstromingen voor de laatste nieuwe technologische snufjes, t.t.z. een mobiele waterkeringsmuur, terwijl Antwerpenaars ter hoogte van Sint Andries een uitvinding uit de Middeleeuwen krijgen, t.t.z., een dijk? Het Rotterdamse ontwerpbureau West 8, dat aan de wedstrijd voor de heraanleg Scheldekaaien deelnam, stelde nochtans deze allermodernste mobiele waterkering voor, omdat zo “essentiële perspectieven vanuit de binnenstad op de Schelde” bewaard zouden blijven. Toch koos de stad voor een zichtbellemerende dijk ter hoogte van Sint Andries, terwijl dit soort van obstakels niet te zien zijn in de binnenstad van havensteden als London, Keulen en andere buitenlandse grootsteden die evenzeer aan waterkering doen. En, tot slot, hoe komt het dat er voorlopig enkel een dijk komt aan rechteroever? Wat met de bewoners op linkeroever bij overstromingen?”

Bea Hanssen

Steungroep voor de hangars en de 163 lindebomen op Facebook:

www.facebook.com/pages/Red-de-drie-historische-hangars-aan-de-Scheldekaaien-in-Sint-Andries/133460486690499

Het weerwoord tegen de opinie van Lex Moolenaar “Brief aan hen die overal tegen zijn,” verscheen ook hier: http://www.dewereldmorgen.be/blog/erfg/2010/08/14/naar-aanleiding-van-de-heraanleg-van-de-scheldekaaien-antwoord-op-lex-moolenaar

Wim Pas, van de VZW Vrienden van het Red Star Line Museum, schreef  volgende brief aan Lex Moolenaar:

Geachte Heer Molenaar,
Met stijgend onbegrip heb ik uw commentaarstukje gelezen over ‘hen die overal tegen zijn’, laat ons het eenvoudig houden, over ‘de bende van vijf’.
Het is evidentie zelf dat het veel comfortabeler is ‘voor alles voor te zijn’ dan ‘overal tegen te zijn’. Het eerste vraagt helemaal geen denkwerk, ook geen inzet, is minder riskant vermits onschadelijk voor de persoonlijke belangen, integendeel…
Zou men zich als beleidsverantwoordelijke, in casu het Antwerpse schepencollege, niet de vraag moeten stellen waarom er burgers zijn die zo hardnekkig wél denkwerk willen leveren, zich zo willen inzetten, bereid zijn hun persoonlijke belangen te schaden door  ‘overal tegen zijn’? Zijn uw beslissingen zo wijs? Is er voldoende overleg met de écht geïnteresseerden? Wordt er naar hen geluisterd? Wordt er rekening gehouden met hun mening?
En, en nu komen we op uw terrein, is er in de media voldoende kritische benadering van de plannen en beslissingen van de overheid zodat de burger niet verplicht is het voortouw te nemen? Een inkijk op uw gedachtengoed in deze materie biedt de laatste alinea van uw brief: ‘Wat kan het mij nu schelen als daarbij tijdelijk wat bomen verdwijnen en enkele verroeste hangars sneuvelen.’ Ik heb nog niet zo vaak zo bondig een mening weten te formuleren die ‘onbegrijpelijk’ is voor diegenen die bekommerd zijn om onze leefomgeving en om ons erfgoed.Kan u zich voorstellen dat er mensen zijn die het wel wat kan schelen dat er bomen verdwijnen en dat ‘verroeste hangars’ sneuvelen? Ooit al enige bekommernis betoond voor historisch onroerend erfgoed? Heeft u daarvoor enig gevoelen?
We weten allen dat er in Antwerpen (en niet alleen daar!) wat moet gebeuren langs de Schelde als voorbereiding op de effecten van de opwarming van de aarde ‘als we niet met z’n allen willen verzuipen in het Scheldewater’. Dat we dat allen beschouwen als ‘een perfecte gelegenheid om de stad een formidabele boulevard te geven’ dat is een andere kwestie. Voor die ‘formidabele boulevard’ (eerlijk gezegd, ik heb de plannen voor de heraanleg van de Scheldekaaien anders gelezen) bent u bereid heel wat op te offeren, inclusief de sporen van het maritiem historisch onroerend erfgoed van Antwerpen en dit omwille van een… ‘fomidabele boulevard’.
Geachte Heer Molenaar, herpak u en beschouw u niet langer als een spreekbuis van het Antwerpse stadsbestuur. Uw lezers verdienen beter.
Met de vriendelijke groeten van iemand die zo nodig tégen is maar zich vaak inzet voor…

Het volledige bezwaarschrift over de sloop hangars en kap lindebomen leest u op deze link: https://beschermcultureelerfgoedantwerpen.wordpress.com/bezwaarschrift-i-v-m-de-historische-hangars-en-163-lindebomen-kaaien-sint-andries/